Het jaarlijkse evenement dat Leiden twee dagen lang openbreekt, trekt zo”n 17.000 bezoekers en levert meer dan 50.000 bezoeken aan monumentale panden op. Maar achter dat feest van open deuren en verborgen verhalen zit een organisatie die versterking zoekt. Voorzitter Alexander Geertsema van de Open Monumentendagen Leiden doet een oproep: “Dit feest organiseert zichzelf niet.”
Wie tijdens Open Monumentendag ooit een deur opende waar je normaal gedachteloos langsloopt, weet hoe bijzonder dat moment kan zijn. Achter die gevels schuilt geschiedenis, vakmanschap en soms een verrassend persoonlijk verhaal.
“Ik zeg altijd: het is gluren bij de buren,” zegt Alexander Geertsema. “Maar dan met toestemming.”
‘Mijn mooiste monument? Mijn eigen huis’
Gevraagd naar zijn persoonlijke hoogtepunt hoeft Geertsema niet lang na te denken.
“Dat was toch mijn eigen huis, toen dat nog mee mocht doen. Toen ik nog niet in het bestuur zat. Dat was echt een feest.” Hij woonde aan het Rapenburg, waar de belangstelling overweldigend was. “Er stonden rijen voor de deur. We hadden 2.500 bezoekers in één weekend.” En nee, voegt hij lachend toe: “Die hoefden gelukkig niet allemaal koffie.”
Twee dagen, vijftigduizend bezoeken
Open Monumentendagen Leiden is allang geen klein evenement meer. “Wij rekenen in bezoeken aan panden,” legt Geertsema uit. “Dat zijn er meer dan 50.000 in twee dagen. We doen gemiddeld dertig tot vijfendertig panden open. Dat is best fors.”
Dit jaar vinden de Open Monumentendagen plaats op 12 en 13 september. Het landelijke thema luidt: veerkrachtig erfgoed in tijden van onzekerheid. “Dat klinkt misschien zwaar,” zegt Geertsema, “maar wij proberen het juist positief te benaderen. Erfgoed laat zien hoe een stad zich steeds opnieuw aanpast.”
Een jaar werk voor één weekend
Wat veel bezoekers niet zien, is hoeveel voorbereiding er achter die twee dagen schuilgaat. “We beginnen eigenlijk al in november of december,” vertelt Geertsema. “Bijna een jaar van tevoren.” Panden worden geselecteerd, eigenaren benaderd en verhalen uitgezocht. Soms gaat het om gebouwen in verbouwing, soms om tips uit de stad. “Natuurlijk zijn er publiekslievelingen, zoals de Pieterskerk en de academiegebouwen. Maar juist die onverwachte plekken maken het spannend.”
Alle informatie belandt in het monumentenboekje. “Bijna honderd pagina”s,” zegt Geertsema. “Voor elk pand een tekst, gekoppeld aan het thema. Dat vraagt archiefonderzoek, schrijven en afstemmen.”
Vrijwilligers gezocht: bestuur en commissies
En daar wringt het. De organisatie zoekt nieuwe mensen. “We zoeken een nieuwe secretaris en een bestuurslid vrijwilligers,” zegt Geertsema. “Maar ook commissieleden.” Denk aan een redactieteam, fondsenwerving of het organiseren van kinder- en jeugdactiviteiten.
“Je hoeft geen historicus te zijn,” benadrukt hij. “Affiniteit helpt, maar nieuwsgierigheid is minstens zo belangrijk. Veel kun je leren.” Digitale vaardigheden zijn welkom, net als een beetje lef. “Archieven doorspitten, teksten schrijven, fondsen benaderen. En als je een beetje lekker gebekt bent, helpt dat ook. Dit project wordt in Leiden altijd warm ontvangen.”
‘Twijfel? Bel gewoon even’
Voor wie denkt: is dit wel wat voor mij? heeft Geertsema een simpele uitnodiging. “Stuur een appje of bel even. Mijn nummer staat op de website. Ik leg liever rustig uit wat we doen dan dat mensen blijven twijfelen.” Zijn belofte: “Je kunt het project ook een beetje naar je hand zetten. Dat maakt het leuk.”
Hij besluit met een glimlach: “Het is een geweldige club. Ik noem het altijd een feest. Alleen wel een feest dat voorbereid moet worden.”
Aanmelden kan nog tot 12 februari. Wie wil meewerken aan het jaarlijkse moment waarop Leiden massaal door sleutelgaten kijkt, is van harte welkom.
Telefoon Redactie
071 - 5425160
