Een medewerker van museum Naturalis in Leiden heeft jaren geleden een bot van een walvis van bijna drie meter lang in de Oosterschelde gedumpt. “De persoon heeft een verkeerde inschatting gemaakt. Hij wist niet goed wat hij ermee moest doen”, vertelt Eva van der Veer, directeur Collectie bij het museum.
Van der Veer heeft inmiddels een gesprek gehad met de medewerker. Die had het kaakbeen in 2010, tegen de regels in, meegenomen. Het bot van de omurawalvis stond destijds op de lijst voor vernietiging. “De medewerker in kwestie vond dat zonde en heeft het mee naar huis genomen.”
Volgens het hoofd van de collectie is zoiets tegenwoordig ‘absoluut niet meer mogelijk’. Ze zegt dat er strengere regels gelden en dat die worden nageleefd. Tegen de medewerker zullen geen maatregelen worden genomen. Ze herhaalt dat het een individuele inschattingsfout was en dat Naturalis er als instituut beslist niet achter staat.
Een jaar geleden opgedoken
Het opmerkelijke verhaal kwam aan het rollen door een duiker die het bot een jaar geleden had opgedoken. Het viel duiker Bas van den Sanden op dat het been veel te wit was om eeuwenlang in het water te hebben gelegen. Na DNA-onderzoek werd duidelijk dat het bot van een soort was die nooit is voorgekomen in deze wateren.
Het kaakbot van de omurawalvis was onderdeel van de collectie van het in 2011 gesloten Zoölogisch Museum Amsterdam. Ten tijde van de fusie ging het over naar Naturalis. Het voorwerp werd vervolgens ‘gedeselecteerd’ door het instituut. Dat gebeurt volgens Naturalis vaker. “We kijken continu kritisch naar onze collectie en stoten objecten af die geen wetenschappelijke waarde meer hebben”, zegt Van der Veer. “Waarom dit bot indertijd is gedeselecteerd, hebben we nog niet kunnen achterhalen.”
Bot had moeten worden vernietigd
Volgens Naturalis had het bot moeten worden vernietigd. “Het bot is van een bedreigde soort en als je zulk materiaal uit je collectie wilt afstoten, gelden daar strenge regels voor”, aldus de directeur collecties. “Om illegale handel te voorkomen, moeten objecten van bedreigde soorten worden vernietigd of worden overgedragen aan een ander museum.”
De medewerker die het object stiekem meenam, bewaarde het jarenlang in zijn woning, achter zijn bank, zo onthulde de Provinciale Zeeuwse Courant. Bij een verhuizing besloot de man het object in de Oosterschelde te gooien.
‘Erg benieuwd’
“Ik denk dat de medewerker had besloten: ik vind het bijzonder materiaal, maar ik kan er niets mee, dus kieper ik het in de Zeeuwse wateren”, aldus de collectiedirecteur. Wat er wat Naturalis betreft zou moeten gebeuren met het bot is nog onduidelijk. “We hebben nog geen tijd gehad om dat met elkaar te bespreken. We zijn erg benieuwd hoe dit bijzondere verhaal zich verder gaat ontwikkelen.”
Telefoon Redactie
071 - 5425160
