Vrijdag de dertiende staat bij veel mensen bekend als een ongeluksdag, maar de precieze oorsprong van dit bijgeloof is niet helemaal duidelijk. Dat vertelt een Leidse historicus Jason Fick in een radiogesprek over de betekenis van de datum.
“Het korte antwoord is dat we eigenlijk niet helemaal zeker weten”, zegt hij over de herkomst van het bijgeloof. Wel bestaan er volgens hem verschillende theorieën die proberen te verklaren waarom juist deze dag als ongelukkig wordt gezien.
De Bijbel
Een van de bekendste verklaringen verwijst naar de Bijbel. Daarbij speelt zowel het getal dertien als de vrijdag een rol. “Dan zien we vooral dertien als het aantal mensen dat aanwezig was bij het Laatste Avondmaal, waarvan de dertiende persoon Judas was”, legt hij uit. Daarnaast wordt vrijdag in verband gebracht met de kruisiging van Jezus. “Dus als je die twee combineert, vrijdag de dertiende, kom je op niet zo best resultaten.”
Bijgeloof rond vrijdag de dertiende wordt vaak in één adem genoemd met andere bekende overtuigingen, zoals het vermijden van het getal dertien of het niet onder een ladder doorlopen. Volgens de historicus hebben zulke overtuigingen vaak een praktische of psychologische achtergrond. “We moeten bijgeloof ook eigenlijk zien als iets wat mensen gebruiken om ten eerste de wereld om dat te kunnen verklaren en ten tweede daar ook een beetje controle op te kunnen houden.” Sommige gebruiken zouden zelfs voortkomen uit eenvoudige veiligheidsredenen, zoals het risico dat een ladder kan omvallen.
Minder ongelukken
Opvallend genoeg lijkt vrijdag de dertiende niet daadwerkelijk meer ongelukken te veroorzaken. Integendeel, volgens de historicus kan het effect juist omgekeerd zijn. “Er gebeuren echt significant minder ongelukken op vrijdag de dertiende dan op andere dagen.” Dat zou komen doordat mensen zich op die dag extra bewust zijn van mogelijke risico’s en daardoor voorzichtiger handelen.
Telefoon Redactie
071 - 5425160
