Pleidooi voor beter natuurherstel: “Zet niet zomaar een paar bomen neer en loop dan weg”

Barbara Gravendeel, prefect (wetenschappelijk directeur) van de Hortus botanicus Leiden, pleit samen met honderden internationale experts voor een andere aanpak van natuurherstel. Volgens Gravendeel is het noodzakelijk om niet alleen meer groen aan te planten, maar vooral beter te monitoren wat er gebeurt na ingrepen. “De oproep is om met ons samen te werken,” zegt zij donderdag in de Centraal + Ochtendshow. “En zet ook niet zomaar een paar bomen neer en loop dan weg. Dus blijf het proces ook volgen.”

Natuurherstel betekent volgens Gravendeel in de kern “de natuur terugbrengen”, maar dat vraagt om meer dan alleen het planten van bomen. “Men is daarmee begonnen en die bomen gaan dan dood omdat ze niet bij de plek horen waar ze neergezet zijn.” Ze benadrukt dat deze werkwijze nog steeds wereldwijd voorkomt. Tijdens een internationaal congres in Rome ondertekenden 257 experts daarom een open brief waarin wordt opgeroepen tot een beleidswijziging en betere samenwerking met botanische kennisinstellingen.

Een belangrijk probleem is volgens Gravendeel dat herbebossing vaak op de verkeerde manier gebeurt. “Er wordt heel trots gezegd: we hebben zoveel vierkante kilometers herbebost. Maar vaak niet met de juiste bomen op de juiste plek.” Dit leidt niet alleen tot sterfte van bomen, maar ook tot een gebrek aan biodiversiteit. Ziekten zoals essentaksterfte, een schimmelziekte, kunnen grote delen van het stedelijk groen aantasten, wat volgens haar nu al zichtbaar is: “Leiden staat vol met essen. Daar gaan we gewoon 80% van kwijtraken.”

Volgens Gravendeel moeten beleidsmakers en stedenbouwkundigen anders gaan kijken naar stedelijk groen, zeker in het licht van klimaatverandering. “De bomen die daartegen kunnen die moeten we met veel meer zorg gaan uitzoeken als we willen dat die er over veertig jaar nog staan.” Ze pleit voor meer aandacht voor natuurlijke vegetaties en slimme combinaties van planten: “Als je een struik onder een boom zet blijft er meer water in de bodem zitten.” De oproep richt zich onder meer op gemeenten en ecologen wereldwijd, met als doel steden leefbaar en toekomstbestendig te houden.

Leiden