Wie over de Marebrug in Leiden loopt ziet iets vrolijks: badeendjes, uitgelicht in het donker. Ze staan in het brugwachtershuisje van de Grachtwacht. Het lijkt iets leuks, maar het verhaal erachter is dat niet. De expositie ‘Alle eendjes zwemmen in het zwerfvuil’ laat zien wat er door de Leidse grachten drijft: plastic, blikjes, zakjes en dus ook die felgekleurde eendjes.
“We zijn nu zes of zeven jaar bezig met de wekelijkse clean-up”, vertelt initiatiefnemer en bioloog Auke Florian. “Dat is echt elke week. Niet alleen als het mooi weer is, maar ook in de winter, ook als het regent.”
Elke week opnieuw halen ze tien tot twaalf zakken afval uit het water. Dat doen vrijwilligers vanuit kano’s.
“Onze droom is een keer niks tegen te komen”
Wat ze tegenkomen, blijft ze verbazen. “Elke week denken we: we hadden niet niet kunnen gaan”, zegt Auke Florian. “Na afloop staan we rondom een piramide van vuilniszakken, afval dat anders gewoon was blijven ronddrijven.”
Dat afval is niet alleen een rommelig gezicht. Het is een gevaar voor dieren. Plastic wordt ingeslikt en dieren kunnen verstrikt raken. “Onze droom is om een keer een rondje te varen en niks tegen te komen. Maar daar zijn we nog niet.”
Ook badeendjes worden volop gevonden. “Een eend hoort in de gracht, maar niet deze eenden”, zegt Auke Florian. “Voor ons zijn ze een vondst, maar voor echte watervogels is al dat plastic dagelijkse realiteit.”
Expositie Badeendjes (Foto: Grachtwacht via Omroep West)
Inmiddels zijn er 49 verzameld, allemaal zorgvuldig gelabeld als museumstukken. Nummer 50 moet nog worden gevonden. Tijdens de Museumnacht, afgelopen vrijdag, zijn de eendjes letterlijk ‘badend in het licht’ te zien bij de Marebrug.
Een van de meest opvallende vondsten: een nest waarin een meerkoet broedde op een plastic badeend. “Meerkoeten gebruiken plastic voor hun nesten”, legt de bioloog en natuurliefhebber uit. “Soms kom je dan dit soort bizarre dingen tegen.”
“Echt een project van de stad”
Wat hoopvol is volgens Florian, is dat Leidenaren massaal meehelpen. Meer dan tweeduizend mensen stapten al in een kano. De kano’s zelf zijn betaald via crowdfunding. Elke week staan er weer nieuwe vrijwilligers klaar.
“We hebben hier nog nooit alleen gestaan”, zegt Auke Florian. “Het is echt een project van de stad. Mensen zwaaien, maken een praatje, vragen wat we hebben gevonden.”
Tijdens Museumnacht krijgen mensen antwoord op die vraag, want dan kunnen ze bij de Marebrug zien wat er allemaal uit het water is gehaald.
Telefoon Redactie
071 - 5425160
