Oplopende wachttijden, een versnipperd systeem en overbelaste hulpverleners: de jeugdzorg in de regio Holland Rijnland wankelt. De komende vijf jaar moet het roer om. Met als belangrijkste doel: minder jongeren in de jeugdhulp. Die koers raakt ook Voorschoten.
Gezamelijke koers
Om dat te realiseren bundelen dertien gemeenten, waaronder Voorschoten, hun krachten. Zij gaan gezamenlijk hun visie op specialistische jeugdhulp uitwerken. De gemeenten willen het aantal jongeren in de jeugdhulp fors terugdringen en het systeem eenvoudiger maken. “Het overkoepelend doel is dat we in de regio op dezelfde manier te werk gaan”, zegt wethouder Hubert Schokker. Daar zit nu nog te veel verschil in.
De koerswijziging komt niet uit de lucht vallen. Begin dit jaar trad de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg in werking. Die verplicht gemeenten tot nauwere samenwerking bij de organisatie van jeugdhulp. Ze moeten ervoor zorgen dat specialistische zorg toegankelijk blijft en gezamenlijk regionale visies vaststellen.
Mindere dure zorg, meer preventie
Die specialistische hulp is vaak duur en complex, en wordt maar door een relatief kleine groep jongeren gebruikt. Juist dat maakt het voor individuele gemeenten lastig om die zorg goed te organiseren en te financieren. De oplossing die de regio kiest is inzetten op preventie. Door problemen eerder te signaleren en sneller lichte ondersteuning te bieden, hopen gemeenten te voorkomen dat situaties escaleren.
Lokale jeugdteams krijgen hierin een sleutelrol. Zij moeten dichter bij gezinnen staan en sneller ingrijpen, zodat zware trajecten minder vaak nodig zijn.
Maar daarin schuilt een risico: niet alle problemen laten zich oplossen met lichtere ondersteuning. Voor complexe situaties blijft specialistische hulp noodzakelijk. Als die minder snel wordt ingezet, bestaat de kans dat problemen verergeren of dat jongeren later alsnog zwaardere zorg nodig hebben. “Als je snijdt in de specialistische jeugdhulp, komt er meer terecht bij de niet-specialistische hulp die wij hier in het dorp organiseren”, zegt Erik Maassen van de SP. Volgens zijn partij is het cruciaal dat er daadwerkelijk in preventie wordt geïnvesteerd, omdat anders het risico ontstaat dat jongeren tussen wal en schip vallen.
Wethouder Schokker benadrukt echter dat jongeren die in aanmerking komen voor jeugdzorg deze ook na de herziening blijven krijgen. “Er wordt geïnvesteerd in het lokale team. We gaan investeren in preventie; dat komt niet in de knel met dit plan”, aldus de wethouder.
Wat is normaal
Een opvallende term in het plan is de nadruk op ‘normaliseren’. Dat wijst niet alleen op beleidsmatige veranderingen, maar ook op een verschuiving in de onderliggende visie. Niet elk probleem van een kind of gezin moet voortaan automatisch worden gezien als iets waarvoor professionele jeugdhulp nodig is. Opgroeien mag ook moeilijk zijn; oplossingen zouden vaker binnen het gezin, de school of de directe omgeving gevonden moeten worden.
“Wat is normaliseren, wie bepaald wat normaal is en wat niet?”, vraagt Martine Zoun van VoorschotenLokaal zich af. Daarmee raakt zij aan een belangrijk knelpunt. Ook hier is het risico aanwezig dat deze benadering er in de praktijk toe leidt dat jongeren onvoldoende ondersteuning krijgen.
De wethouder kan dan ook niet ontsnappen aan een kritische vraag van commissielid Martijn Sanders van het CDA: “Hoe gaat het college zorgen dat er geen jongeren met hulpvragen worden genegeerd?” De wethouder verzekert dat het college dit hoog in het vaandel heeft en dat dit niet zal gebeuren, maar een concreet antwoord blijft uit.
Daarmee is het laatste woord over de regiovisie nog niet gezegd. De zienswijze vormt een eerste stap; later dit jaar wordt de aangepaste visie opnieuw aan de raad voorgelegd voor definitieve vaststelling. Dan zal ook moeten blijken in hoeverre de geuite zorgen zijn meegenomen en hoe de plannen concreet worden uitgewerkt.
Telefoon Redactie
071 - 5425160
