De afname van insecten baart de vrijwilligers van Bijpoort Zoeterwoude zorgen. Niet alleen omdat insecten bloemen en gewassen bestuiven, maar ook omdat ze een onmisbare schakel vormen in de voedselketen. Door de afname van bloemen en kruiden in delen van het landschap, zoals bermen, groenstroken en landbouwgebied, vinden veel insecten steeds minder voedsel en leefruimte.
“Insecten zijn de basis van de piramide. Vogels leven ervan, kleine zoogdieren leven ervan en uiteindelijk zijn wij als mens daar ook afhankelijk van”, zegt Coen Franken van Bijpoort Zoeterwoude.
Franken wijst op het verschil tussen honingbijen en wilde bijen. “Een honingbij leeft met duizenden tegelijk in een kast en wordt gehouden door imkers. Wilde bijen leven meestal alleen. Het zijn solitaire dieren en daardoor ook kwetsbaarder.” Volgens hem zijn wilde bijen belangrijke bestuivers van veel planten en gewassen. Nederland telt ongeveer 360 soorten wilde bijen. “Ze zijn een goede graadmeter voor biodiversiteit. Als je veel verschillende soorten aantreft, weet je dat het goed gaat met de natuur.”
Meer variatie in de stad
Opvallend genoeg zijn sommige steden volgens Franken tegenwoordig aantrekkelijker voor insecten dan het buitengebied. “Veel mensen denken dat het probleem vooral in de stad speelt, maar in steden als Leiden zie je vaak meer variatie aan planten in parken en groenstroken. Daardoor zijn daar soms meer insectensoorten te vinden dan in delen van het buitengebied.
Hij noemt klaver als voorbeeld. De plant staat zelfs afgebeeld in het gemeentewapen van Zoeterwoude, maar is volgens hem op veel plekken in de gemeente verdwenen. “Veel insecten zijn afhankelijk van klaver. Vroeger groeide dat volop in onze gemeente. Nu zie je het nog maar op een beperkt aantal plekken terug.”
Steun
Volgens Franken verdienen boeren daarbij geen verwijt. “Boeren zitten vaak in een lastig parket en kunnen in veel gevallen ook moeilijk anders. Juist daarom is het belangrijk dat zij ondersteuning krijgen om het landschap biodiverser te maken. Alleen door samen te werken kunnen we ervoor zorgen dat bloemen, kruiden en insecten weer meer ruimte krijgen.”
‘Je merkt het als je fietst’
Ook Bart van Vreedendaal van Bijpoort Zoeterwoude ziet de veranderingen. “Vroeger zat je autoruit na een rit vol insecten. Nu gebeurt dat nauwelijks nog.” Volgens hem geldt dat ook voor zweefvliegen, die vaak met wespen worden verward. “Veel mensen weten niet eens wat een zweefvlieg is, terwijl ze ontzettend belangrijk zijn voor de bestuiving van planten.”
Iedereen kan bijdragen
Met de inspiratietuinen en de tuinenroute wil Bijpoort Zoeterwoude laten zien dat natuurherstel niet alleen op het platteland plaatsvindt, maar ook in particuliere tuinen. “Als iedereen één vierkante meter tuin zou inrichten met inheemse planten, dan zie je al snel resultaat”, zegt Franken. Planten als duizendblad en klaver trekken wilde bijen, zweefvliegen en andere bestuivers aan. Ook helpt het volgens de initiatiefnemers om minder strak te tuinieren, bladeren te laten liggen of niet alles tegelijk te maaien. “Hoe gevarieerder een tuin, hoe meer kansen er zijn voor insecten.”
Kleine aanpassing, groot verschil
Van Vreedendaal vat de boodschap samen: “Biodiversiteit begint in je eigen tuin.” Met de inspiratietuinen hopen de vrijwilligers inwoners te laten zien dat kleine aanpassingen al een groot verschil kunnen maken voor wilde bijen en andere bestuivers. Volgens Franken is samenwerking daarbij de sleutel. Bewoners, agrariërs, natuurorganisaties en de gemeente kunnen samen zorgen voor een bloemrijker en soortenrijker landschap, waarbij ook boeren de ondersteuning krijgen die nodig is om biodiversiteit meer ruimte te geven.
Telefoon Redactie
071 - 5425160
