In Rijksmuseum Boerhaave in Leiden draait de tentoonstelling Waarheid? Kunst van de twijfel om de grens tussen echt en nep. Het bekende wetenschapsmuseum, dat binnenkort flink gaat uitbreiden dankzij een grote miljoenendonatie, zet het brein van de bezoeker flink op het verkeerde been.
‘Wees geen papegaai’
Conservator Tim Huisman legt uit waarom een gezonde dosis achterdocht zo belangrijk is, ook bij een bezoek aan een museum. Zo is er een vitrine met een skelet van een bizar wezen met hoorns en een staart, de Homo stupidus stupidus. Het blijkt een kunstwerk te zijn gemaakt van menselijke botten. En vlak daarnaast is een gorillaskelet, waarvan de schedel stiekem is vervangen door die van een andere gorillasoort om het er completer uit te laten zien.
Verspreid over de tentoonstelling staan een aantal opgezette papegaaien als symbool voor het onkritisch napraten en herkauwen van informatie zonder zelf na te denken. Eén ervan is de ‘papegaai van de Franse schrijver Flaubert’, waarvan maar liefst drie verschillende musea beweren dat zij de échte bezitten. Wie spreekt de waarheid?
Twijfelen is goed
Op de vraag of het niet vreemd is om in een wetenschapsmuseum de twijfel voorop te zetten, antwoordt Huisman dat echte wetenschap áltijd begint bij twijfel en het testen van betrouwbaarheid. Door transparant te zijn over methodes en fouten uit het verleden, wint de wetenschap juist vertrouwen terug.
Speurtocht voor kinderen
Speciaal voor kinderen vanaf een jaar of 8 is er een speurtocht uitgezet. Ze moeten op zoek naar de verschillen tussen echt en nep. Ze mogen optische illusies testen, ontdekken hoe AI hun eigen gezicht kan manipuleren en leren dat een ‘foutje’ in de wetenschap soms juist tot een geweldige ontdekking leidt.
Kunst van de twijfel is nog tot en met 3 januari 2027 te zien in Rijksmuseum Boerhaave.
Conservator Tim Huisman over de tentoonstelling ‘Waarheid? Kunst van de twijfel’:
Telefoon Redactie
071 - 5425160
