“Ik noem mezelf weleens een kaas maak autist.” Frank Captein zegt het met een glimlach, maar de boodschap is bloedserieus. Op Kaasboerderij Captein in Zoeterwoude draait alles om precisie. Dat moet ook, want de familie maakt al zeven generaties boerenkaas. Terwijl steeds meer boeren stoppen, houden zij vast aan een ambacht dat hier al eeuwen thuis is.
Van vader op zoon, al zeven generaties
Drie à vier jaar geleden namen Frank en zijn broer het bedrijf over van hun ouders. Toch zijn die nog iedere dag op het erf te vinden. “Mijn ouders werken gelukkig nog volop mee. Mijn schoonzus, vaste medewerkers en stagiaires zorgen er met elkaar voor dat het bedrijf blijft draaien.”
Volgens de familie gaat de geschiedenis terug tot de voorouders van Franks overgrootvader. Daarmee staat inmiddels de zevende generatie op het erf. De familiegeschiedenis van Kaasboerderij Captein bevestigt die lange traditie.
De dag begint met 4.500 liter melk
Als de meeste mensen nog slapen, is op de boerderij het werk al uren bezig. Rond vijf uur is de dag eigenlijk al begonnen. “Vijf uur is bij ons een lange nacht”, zegt Frank lachend.
Elke ochtend wordt ongeveer 4.500 liter melk verwerkt. Op jaarbasis levert dat zo’n 100.000 kilo boerenkaas op. De kaas wordt gemaakt van rauwe melk van de eigen koeien en rijpt in houten vaten. Volgens Frank zijn er nog maar weinig boeren die nog op die traditionele manier werken. “Dat is echt het kenmerk van boerenkaas. Wij plastificeren niet, gebruiken dagverse rauwe melk van onze eigen koeien en werken nog met houten vaten.”
“Je probeert elke dag dezelfde kaas te maken”
Goed kaasmaken is volgens Frank vooral een kwestie van discipline. “Ik noem mezelf weleens een kaas maak autist. Je bent iedere dag bezig om precies dezelfde kwaliteit te maken. Maar de koeien eten iedere dag iets anders en ook het weer heeft invloed op de melk. Toch probeer je steeds dezelfde goede kaas te maken.”
Zijn vader Nico herkent dat meteen. “Dat klopt wel”, zegt hij lachend. “Je kunt ook zeggen dat hij ontzettend precies is. Maar dat moet ook. Als je te makkelijk bent in dit vak, komt het niet goed.”
Toen het water nog de snelweg was
Dat juist in Zoeterwoude zoveel kaasboerderijen ontstonden, is volgens de familie goed te verklaren. Vroeger was het veengebied vooral over water bereikbaar. Melk was moeilijk te bewaren, maar kaas kon zonder problemen per schuit naar de markt worden gebracht.
Nico weet nog hoe zijn vader en opa met melkschuiten, koeien, mest en hooi over het water trokken. Zelfs een trekker werd op een schuit gezet om naar de weilanden te varen. “Het hele jaar door ging alles over het water”, vertelt hij.
Steeds minder boeren
Waar vroeger tientallen boerengezinnen in de omgeving actief waren, zijn er nog maar enkele over. “Vroeger zaten er op verjaardagen bijna alleen maar boeren aan tafel”, vertelt Nico. “Nu stoppen veel bedrijven omdat er geen opvolger is of omdat het niet meer rendabel is.”
Juist daarom is hij blij dat zijn zoons het bedrijf voortzetten. “Ik voel me bevoorrecht.Zij hebben het bedrijf overgenomen en ik kan nog steeds meehelpen.”
Elke kaas is anders
Ondanks alle ervaring blijft kaasmaken volgens Frank iedere dag spannend. Boerenkaas laat zich niet volledig sturen.”Je doet iedere dag je stinkende best om dezelfde kaas te maken.Toch blijft iedere kaas anders. Dat is juist de charme van boerenkaas.”
Telefoon Redactie
071 - 5425160
