De klok wordt weer verzet. In de nacht van zaterdag op zondag gaat de wintertijd in. Maar hoe zit dat ook alweer? Gaat de klok nu voor- of achteruit? En wordt het eerder licht of later donker?
Laten we beginnen met het goede nieuws: het weekend duurt een uur langer dan anders. De klok gaat namelijk een uur terug, om 3.00 uur in de nacht van zaterdag op zondag wordt het ineens 2.00 uur. Een fijn idee voor degenen die een uur langer op één oor willen liggen óf een uur langer door willen feesten.
Ezelsbruggetjes
Twee keer per jaar verzetten we de klok, in het voor- en in het najaar. Niet voor iedereen makkelijk om te onthouden welke kant de klok op moet. Hier zijn een paar ezelsbruggetjes om te onthouden of de klok voor- of achteruit gaat:
Wintertijd, je wint-er-tijd mee.
In het (voor)jaar gaat de klok (voor)uit.
Korte broek aan betekent korter slapen, lange broek aan betekent langer slapen, in de nacht waarin de klok wordt verzet. De dagen worden korter: er is minder tijd en dus gaat de klok terug.
De wintertijd duurt vijf maanden. In de nacht van zaterdag 28 maart op zondag 29 maart 2026 gaat de zomertijd om 02.00 uur in.
Kritiek op verzetten klok
Niet iedereen vindt het verzetten van de klok een goede zaak de Europese Commissie (EU) wil er eigenlijk van af. Dat voorstel deden ze al in 2018.
Dieren en mensen zouden last hebben van de tijdswisseling, en de de beoogde voordelen, zoals energiebesparing, zouden maar klein zijn. Volgens de commissie is een meerderheid van de inwoners daar ook voor.
De EU wijst volgens meerdere bronnen naar de lidstaten. Verschillende landen willen namelijk eerst zelf onderzoek doen naar de gevolgen van het afschaffen van de zomer- en wintertijd in hun land.
Daarnaast is ook niet duidelijk of we in de EU dan de zomertijd of juist de wintertijd gaan aanhouden, dat moet immers voor ieder land gelijk zijn. Op dit moment weet niemand wanneer de zomertijd (en dus het begrip wintertijd) afgeschaft wordt.
Overstekende dieren
Als je ergens de klok op gelijk kunt zetten, is het de waarschuwing voor overstekend wild rond het verzetten van de klok. Dus pas op maandag wanneer je weer de weg opgaat.
Dieren zoals herten en wilde zwijnen raken door de wintertijd in de war. ‘Zij begrijpen onze tijdswisseling niet.’ Dieren hebben maling aan de door ons verzonnen zomer- en wintertijd.
Zij hebben hun eigen biologische klok. “Ze weten normaal dondersgoed wanneer ze wel of juist niet de weg kunnen oversteken”, schreef Niels Kalkman van de dierenbescherming eerder. Nu de wintertijd ingaat, speelt dit probleem dus weer op. Al is het aantal aanrijdingen in het voorjaar hoger, ook in het najaar gebeuren meer ongelukken.
“Dieren kijken dit weekend verbaasd om zich heen”, aldus Kalkman. “Ze vragen zich af waar de mens ineens is gebleven. Maar wij liggen een uur langer in bed en gaan dus een uur later de weg op.”
In het voorjaar daarentegen gaat de mens opeens een uur eerder op pad. Op plekken waar herten, reeën en zwijnen zich veilig waanden, is ineens veel meer verkeer op de weg, weet Kalkman. Ook het feit dat er in het voorjaar meer jonge dieren zijn, draagt bij aan het aantal botsingen.
Waarom zijn we er ooit aan begonnen?
Vrijwel de hele westerse wereld gebruikt de zomer- en wintertijd en ook vrijwel heel het westen wil ervan af. Het idee was ooit dat ‘daglicht niet verloren mocht gaan’ en de klok dus verzet moet worden bij het lengen van de dagen.
De zomertijd werd in 1916 ingevoerd. Later is in veel Europese landen de zomertijd weer afgeschaft, maar na de oliecrisis van 1973 hebben veel landen de zomertijd opnieuw ingevoerd in de jaren zeventig en tachtig. Dit zou energie besparen.
Overigens hanteert niet ieder land op dezelfde manier de zomertijd. Zo verzet een deel van Australië de klok maar een halfuur. Ook is het tijdverschil tussen delen van Australië en Zuid-Amerika met Europa in de zomer groter dan in de winter, omdat zij een uur teruggaan als wij vooruitgaan. Landen als IJsland en Turkije gebruiken de zomertijd weer helemaal niet.
Telefoon Redactie
071 - 5425160
