Zeven maanden na de verkiezingen en nog steeds is er geen college. Dat is de harde realiteit in de gemeente Leidschendam-Voorburg. Het record van langste formatie ooit in Nederland is inmiddels ook in zicht, Vlieland had vier jaar geleden 229 dagen nodig om te komen met een coalitieakkoord. Over iets meer dan een week overstijgt Leidschendam-Voorburg dat record.
2 november is de dag dat het ‘record’ wordt gebroken. Als het D66, de VVD en het CDA voor die tijd niet lukt om een akkoord te presenteren, is het record voor ‘langste formatie’ in gemeenteraden verbroken door Leidschendam-Voorburg.
John Bijl is directeur bij het Periklesinstituut, dat nieuwe raadsleden en Statenleden begeleidt, en snapt niet dat het zo lang duurt. “Het probleem dat er ligt in Leidschendam-Voorburg klinkt gewoon heel erg oplosbaar.”
De voltallige gemeenteraad van Leidschendam-Voorburg (Foto: Gemeente Leidschendam-Voorburg)
Dat het tot nu toe steeds misging komt door één dossier dat bij beide formatiepogingen als een donkere wolk boven de onderhandelingen lag. Het vakantiepark in natuur- en recreatiegebied Vlietland.
222 vakantiehuisjes zijn er gepland in het recreatiegebied tussen de Vliet en de A4. Al jaren is daar veel discussie over. Een meerderheid van de gemeenteraad ziet liever niet dat dat vakantiepark wordt gebouwd, maar dat ligt politiek gevoelig.
Afgelopen zomer
Veel is er inmiddels al geschreven over die plannen. Toch is de impasse een moeilijke om te ontwarren voor de eerder formerende partijen in de gemeenteraad. Keer op keer ging het mis.
Maar bij de laatste onderhandelingen van afgelopen zomer was er wél een akkoord over: Pro zou samen met Gemeentebelangen Leidschendam-Voorburg en de VVD nog eens onderzoek gaan doen naar de gevolgen en juridische mogelijkheden voor gemeenteraad.
In de raadszaal
De partijen mochten zich daarna definitief uitspreken over de kwestie. De discussie erover moest worden gevoerd in de raadszaal, vonden de onderhandelende partijen.
Daar stak de achterban van Pro vervolgens een stokje voor. Tijdens een algemene ledenvergadering van de partij werd het akkoord als gevolg van de plannen rond Vlietland namelijk naar de prullenbak verwezen.
‘Haal het onderwerp uit het akkoord’
Zodoende is er, na veel gesoebat en getwijfel, nog steeds geen college in Leidschendam-Voorburg. “Haal het onderwerp gewoon uit het akkoord en ga aan de slag”, stelt Bijl voor als oplossing.
“Organiseer raadsbreed hoorzittingen, laat je informeren en neem dan een besluit met de gemeenteraad. Dan hoef je het niet in het akkoord te zetten. Op die manier hoeven de onderhandelingen er niet op stuk te lopen”, stelt de directeur van het Periklesinstituut.
Een impressie van het oorspronkelijke plan voor het vakantiepark in Vlietland (Foto: Dutch Lake Residence)
Omroep West vroeg de partijen om te reflecteren op de afgelopen maanden, met onder meer de vraag: hoe kan het toch dat het zo lang duurt om een college te vormen? En wat doet dit met het vertrouwen in de lokale politiek?
“Ik schaam mij kapot”, zegt Aandacht-LV-fractievoorzitter Lieke Muller. Zij zat tot haar teleurstelling steevast niet aan de onderhandeltafel en vindt dat de onderhandelende partijen de andere fracties in de raad “als grofvuil behandelen”. Van de beloofde transparantie die de nu onderhandelende partijen D66, CDA en de VVD zouden tonen, is volgens haar geen sprake.
Vertrouwen op scherp
Het onderlinge vertrouwen in de gemeenteraad staat op scherp, valt te lezen in de reacties van partijen. Dat de onderhandelingen steeds weer opnieuw worden gekaapt door de kwestie Vlietland is ook teleurstellend, al vind een groot deel van de raad het wel een belangrijk onderwerp.
“We hopen dat deze poging slaagt”, vertelt Partij voor de Dieren-fractievoorzitter Daniël Tempelman. Volgens hem heeft de nadruk te veel gelegen op het “snel vinden van een coalitie en te weinig oplossen van inhoudelijke verschillen”.
Inhoudelijke keuzes
“Een meerderheid van zetels is nog geen garantie voor een stabiel bestuur. Daarvoor zijn ook heldere inhoudelijke keuzes en onderling vertrouwen nodig”, besluit Tempelman.
De SP heeft op haar beurt een andere lezing: “De van oudsher dominante positie van de VVD is vermoedelijk de onderliggende reden dat het zo lang duurt”, zegt fractievoorzitter Ed van der Schaft.
‘Bang om zonder VVD college te vormen’
“Er lijkt een soort angst te zijn om zonder de VVD een college te vormen. Daarnaast spelen persoonlijke ambitie van (mogelijke) wethouders een belangrijke rol, omdat realiteitszin en professionalisme geregeld uit het oog verdwijnen.”
Voor Sangita Paltansing, die uit de fractie van Pro werd gezet na de mislukte onderhandelingen in september, laat het zien dat de onderhandelingen in Leidschendam-Voorburg hoe dan ook ingewikkeld zijn. Een meerderheid vindt je niet zomaar en partijen liggen ook uit elkaar inhoudelijk.
Formerende partijen reageren niet
“Dat zegt wat mij betreft iets over onderlinge verhoudingen van partijen in de gemeenteraad, maar ook over hoe de verschillende partijen op
inhoudelijke onderwerpen van elkaar verschillen.”
Ook de onderhandelende partijen CDA, VVD, en D66 zijn gevraagd om een reactie. Zij geven aan niet te willen reageren op de vragen. “Eerder hebben de onderhandelende partijen met elkaar afgesproken geen mededelingen te doen over de onderhandelingen, onderhandelingsproces en zaken die daaraan mee verbonden zijn”, vertelt VVD-fractievoorzitter Jeroen Brokke.
Wat Bijl betreft staat de kwestie in Leidschendam-Voorburg ook voor iets groters. “Wat natuurlijk speelt is dat er sprake is van polarisatie en er een bepaalde bestuurscultuur heerst”, stelt Bijl. Hij vindt dat het eigen gelijk te vaak voorop staat.
“Je moet snappen dat je politiek bedrijft door juist samen te werken met mensen waarmee je het oneens bent. Daarbij krijg je niet altijd je zin, dat besef zal echt moeten doordringen bij raadsleden”, zegt de directeur van het Periklesinstituut.
Telefoon Redactie
071 - 5425160
