De zomervakantie is begonnen: voor veel jongeren hét moment om te gaan feesten, inclusief drankjes. Maar niet zonder gevaar. Het aantal alcoholvergiftigingen bij minderjarigen stijgt, zien de hulpinstanties in onze regio.
“We zitten nu, voor de zomervakantie, op ongeveer veertig minderjarigen die wegens alcoholvergiftiging op de spoedeisende hulp zijn beland”, vertelt Natalja Verhoeven. “In 2025 ging het om vijftig intoxicaties. Dat aantal wordt dus zeer waarschijnlijk ruim overtroffen.” Verhoeven werkt als preventiedeskundige verslaving Bij Indigo Preventie in Den Haag. Zij coördineert de alcoholintoxicaties binnen de afdeling en heeft hierdoor zicht op wat er binnenkomt.
Meisjes sneller ziek dan jongens
Bij Indigo Preventie krijgen ze (onder meer) jongeren over de vloer die door comazuipen op de spoedeisende hulp zijn beland. Ze registreren hoeveel mensen. Deze jongeren zijn meestal doorverwezen vanuit het ziekenhuis. Merel van Loon is Spoedeisende Hulp Arts (SEH-arts) bij Haaglanden Medisch Centrum (HMC). Zij ziet dus regelmatig mensen met alcoholvergiftiging voorbijkomen.
“Er is een grote verscheidenheid aan redenen waarom mensen die alcohol gebruikt hebben op de SEH belanden”, vertelt Van Loon. “Het kan gaan om pure intoxicatie, waardoor iemand buiten bewustzijn is geraakt. Of iemand krijgt een ongeluk als gevolg van de vele alcohol.” Op de SEH belanden relatief veel minderjarigen. 24 procent van alle alcohol-gerelateerde opnames is jonger dan achttien jaar. Van die groep hebben meisjes anderhalf tot twee keer zoveel kans op op de SEH te belanden. “Ze hebben een lager gewicht en zijn vaak kleiner dan de jongens, waardoor ze sneller onder invloed raken.”
Coördinatie en evenwicht
Wat gebeurt er als je alcoholvergiftiging hebt? “De eerste paar eenheden die je drinkt, zorgen voor ontspanning en een verminderd reactievermogen”, legt Van Loon uit. “Naarmate je meer drinkt, worden andere delen van het brein beïnvloed. Je coördinatie en evenwicht worden minder goed, je valt sneller. Je reactievermogen vertraagt.”
Hersenstam verdoofd
“Als je nóg meer alcohol tot je neemt, raakt je hersenstam verdoofd. Dat kan invloed hebben op je hart, ademhaling en algehele bewustzijn. Je kan je bewustzijn verliezen en dat is potentieel erg gevaarlijk.” Als iemand op de SEH belandt bij wie de artsen vermoeden dat diegene zwaar onder invloed is, wordt er snel onderzoek gedaan. “Zit er braaksel in de ademweg? Ook controleren we het zuurstofgehalte, de hartslag, de bloeddruk, het suikergehalte in het bloed. Als het nodig is, dienen we vocht en medicatie toe om de waardes op peil te brengen.”
Ontnuchteren in ziekenhuis
Daarna wordt gekeken naar het bewustzijn. “In hoeverre reageert iemand? We geven prikkels, zodat we de mate van bewustzijnsdaling kunnen inschatten.” Ook wordt onderzocht of de patiënt letsel heeft. “Dat is niet altijd gelijk zichtbaar, dus worden er scans gemaakt.” Als de alcoholspiegel heel hoog is, kan het even duren voordat iemand weer wakker wordt. “In dat geval worden jongeren opgenomen in het ziekenhuis.” Er wordt dan ook een gesprek ingepland, met de ouders of verzorgers erbij.
Dat is niet het enige gesprek dat volgt: na zo’n opname worden de jongeren doorverwezen naar Indigo; zij werken samen met de Haagse ziekenhuizen. De preventiedeskundige gaat in gesprek met de jongere in kwestie. “Onder de zestien jaar is het verplicht dat de ouders meegaan”, vertelt preventiedeskundige Verhoeven. “Maar het verzoek is om ook wanneer je ouder bent je ouders mee te nemen.”
Aandacht voor preventie
Tijdens zo’n gesprek vertelt de jongere in kwestie wat er is gebeurd wat tot het comadrinken heeft geleid. “We laten dan zien wat er in de hersenen gebeurt, zodat de jongere ziet welke gevolgen overmatig alcohol drinken heeft.” Uiteraard is het ook belangrijk dat preventie aandacht krijgt. Hoe wordt ervoor gezorgd dat het niet nóg een keer gebeurt? “Vaak zijn de jongeren geschrokken en willen ze dit niet nog een keer meemaken.” Het belangrijkste is dat er afspraken worden gemaakt, benadrukt Verhoeven.
Soort rem
“Bijvoorbeeld de wet van NIX18 aanhouden (de norm dat jongeren onder de 18 geen alcohol mogen kopen, krijgen of drinken, red.). Het kan er niet voor zorgen dat jongeren niet stiekem drinken. Maar het zorgt wel voor een soort rem, omdat je weet dat het eigenlijk niet mag. Die norm blijft toch onbewust in je hoofd. We zien dat ouders soms toestaan dat hun kind thuis drinkt, vanuit de gedachte: dan gebeurt het in elk geval niet op straat of in een steegje. Maar daarmee verklein je het risico op problematisch alcoholgebruik niet automatisch.”
Alcohol en jongeren in cijfers
In 2023 heeft bijna vier op de tien 12- tot en met 16-jarige scholieren ooit alcohol gedronken. Eén op de zeven scholieren heeft in de maand voor het betreffende onderzoek gebinged (alcohol drinken in hoog tempo). Jongens en meisjes doen dit ongeveer evenveel. In 2023 heeft 62,8 procent van de jongeren van zestien jaar ooit gebinged. Dat is een flinke daling ten opzichte van 2011: toen was dit 89,4 procent. (Bron: Trimbos Instituut)
Het belangrijkste is om met je kind in gesprek te blijven, zegt Verhoeven. “Wees niet veroordelend. Vraag niet naar alcoholgebruik met een afkeurende insteek. Maar ga vanuit nieuwsgierigheid het gesprek aan.” Je kind alcohol verbieden heeft volgens Verhoeven weinig zin. “Kijk naar je eigen kind en wat het beste werkt. Sommigen zeggen: alcohol hoort bij mijn leven. Dan kan je het wel verbieden, maar je hebt liever dat het veilig gebeurt.”
Sterke drank
Alcoholvergiftiging komt niet vaker voor in onstabiele gezinnen, ziet Verhoeven. “Niemand denkt; ik ga nu lekker comazuipen. Groepsdruk, niet lekker in je vel zitten, geen controle hebben over hoe vol de glazen worden ingeschonken… En het belangrijkste: als kind gaat het sneller. Je bent kleiner, minder ervaren. Het gaat vooral mis met sterke drank.”
Vaak gaat het om leuke kinderen, die het goed doen op school en een groot sociaal netwerk hebben, zegt Verhoeven. “Hun ouders staan er geen seconde bij stil dat ook hun kind dit kan meemaken.”
Telefoon Redactie
071 - 5425160
