Eind april stapte wethouder Hans van der Elst plotseling op. In de vroege morgen van 28 april liet hij het college weten per direct zijn werkzaamheden te beëindigen. Waarom de wethouder precies aftrad was onduidelijk; een maand later tasten raadsleden nog steeds in het duister. Vijf fracties dienden daarom een verzoek in voor een extra raadsvergadering om eindelijk duidelijkheid te krijgen over het abrupte vertrek van Van der Elst.
“Wat hier is gebeurd, is gewoon onacceptabel. Plots in de nacht vertrok een wethouder van VoorschotenLokaal en liet hij een gapend gat achter”, begint Bart van Horck (CDA) zijn betoog. De CDA-fractie, is net als de VVD, niet te spreken over het onverwachte vertrek. Beide partijen – allebei voormalig coalitiepartners van VoorschotenLokaal – zijn behoorlijk pissig dat ze van te voren niet zijn ingelicht. “We zijn verbijsterd dat rond het aftreden van de wethouder geen enkele communicatie is geweest”, zegt Piet Hein Reidsma van VVD.
Puinruimen voor de coalitie
Naast het gebrek aan communicatie beschuldigen de coalitiepartijen VoorschotenLokaal van een gebrek aan collegialiteit: “Nu mogen CDA en de VVD de puinhopen opruimen die VoorschotenLokaal veroorzaakt.” De portefeuilles van Van der Elst, zoals financiën, woningbouw, onderwijs en cultuur, worden tijdelijk verdeeld tussen de overige wethouders Hubert Schokker (CDA) en Pieter Varekamp (VVD). Van Horck is er niet over te spreken: “Wie mag nu de jaarafreking afhandelen? De voorjaarsnota? de kaderbrief? De CDA-wethouder.”
En dat allemaal terwijl VVD en CDA Van der Elst steunden toen hij in november een motie van wantrouwen naar zich toegeworpen kreeg. Mede dankzij de steun van deze coalitiepartners, die hem onder hun vleugels namen, overleefde de wethouder de stemming. Van Horck noemt de actie van Van der Elst dan ook “Opportunisme ten koste van andere partijen.”
De Zilverfabriek als breekpunt
Volgens de VVD wordt er door VoorschotenLokaal een onterecht narratief gecreeërd: “Het beeld is ontstaan dat Van der Elst binnen het college onder druk is gezet om in te stemmen met de aankoop van de Zilverfabriek.” Dat is volgens Reidsma en zijn wethouder niet waar. Toch lijkt de aankoop van de Zilverfabriek de doorslaggevende factor te zijn geweest in het vertrek van Van der Elst. “Omdat hij zich niet kan verenigen met dit besluit, heeft hij geconcludeerd dat hij zijn functie niet langer kan voortzetten”, schreef VoorschotenLokaal een dag na het vertrek van de wethouder in een persbericht.
Of het de eigen keuze van Van der Elst was of die van VoorschotenLokaal blijft echter schimmig. In eerste berichtgeving van Sleutelstad stond dat de wethouder door zijn eigen fractie was teruggefloten, maar dat bleek achteraf niet het geval. “Ik ben verkeerd geciteerd”, zegt VoorschotenLokaal-fractievoorzitter Marleen Persoon. “Deze eerste berichtgeving was wel doorslaggevend voor de beeldvorming”, aldus Reidsma.
Vragenvuur zonder antwoorden
Het plotselinge vertrek roept nog altijd veel vragen op, niet alleen bij de coalitiepartijen maar ook bij de oppositie. “Waarom is er achteraf, tijdens een reces, voor gekozen om af te treden? Waarom niet vóór de verkiezingen, toen het nog invloed kon hebben op de uitslag?”, vraagt Albert Deuzeman (Pro). “Het is nu niet meer mogelijk om de wethouder zelf te bevragen. Hoe kijkt Marleen Persoon terug op de bestuurlijke chaos en de rommelige communicatie?”, wil Van Horck weten. Ook Erik Maassen sluit zich hierbij aan: “Ik wil nu duidelijkheid van de fractie van VoorschotenLokaal. Is de wethouder uit eigen beweging of op aandringen van de fractie opgestapt?”
Persoon probeert zich te verdedigen tegen het vragenvuur. Ze benadrukt dat haar partij nog altijd achter het coalitieakkoord staat, maar dat er met de aankoop van de Zilverfabriek juist van dat akkoord wordt afgeweken. Een van de afspraken in het akkoord ging over het gemeentehuis: het volledig renoveren of vernieuwen daarvan was financieel niet haalbaar, waardoor er gezocht moest worden naar een slimme, praktische oplossing. “Glashelder, toch?”, aldus Persoon..
Om het sterk verouderde gemeentehuis aan te pakken, kreeg de raad vorige zomer de keuze uit vijf scenario’s. Er werd toen gekozen voor ‘scenario E’: het maken van een detailontwerp voor een grotendeels nieuw gemeentehuis op de huidige locatie. Met een prijskaartje van zestien miljoen euro was scenario E direct het duurste scenario; VoorschotenLokaal was hier vanaf het begin op tegen. “Waar scenario E al op het randje was, vormde de aankoop van de Zilverfabriek met een budget van 21 miljoen euro een duidelijke inbreuk op de afspraken uit het coalitieakkoord”, legt Persoon uit.
Teleurstelling na het debat
Voor zowel Deuzeman als Maassen klinkt de verklaring alsof de fractie van VoorschotenLokaal het vertrouwen in het college heeft opgezegd. “Dat is iets wat een fractie doet, niet een wethouder op eigen houtje”, aldus Deuzeman. Volgens Persoon is daar echter beslist geen sprake van. “Het is de eigen beslissing van Hans van der Elst om op te stappen, de fractie heeft hem niet teruggetrokken. Ik was zelf ook flabbergasted.” Van aandringen vanuit de partij was volgens haar dus geen sprake.
Wel trok Persoon het boetekleed aan wat betreft de communicatie: “Wat ik achteraf verkeerd heb gedaan, is dat ik niet direct alle fractievoorzitters heb gebeld. Dat vond ik destijds heel moeilijk omdat ik zo verkeerd was geciteerd in de pers. Kort daarna begon de vakantie en ben ik vertrokken.”
Met die verklaring lijkt de kous af voor VoorschotenLokaal, maar de rest van de raad blijft ontevreden achter. “Ik ben diep teleurgesteld in het gebrek aan antwoorden dat we vanavond hebben gekregen”, concludeert Van Horck. “Ik mis nog steeds de duiding”, voegt Esther Mieremet (D66) daaraan toe. “En dat was nou juist het hele doel van dit duidingsdebat.”
Telefoon Redactie
071 - 5425160
