Studenten moeten dit jaar niet in Leiden zijn voor de opening van het nieuwe jaar, maar in Den Haag. En dat is voor het eerst in de 451-jarige geschiedenis van de Universiteit Leiden. Vanaf de universiteitslocatie Wijnhaven trekt een academisch cortège naar Amare. Deze plechtige, formele optocht werd voor het laatst in 1972 gelopen.
Langzaam vullen de Spaanse trappen in de hal van faculteit Wijnhaven zich met studenten, docenten, medewerkers en hoogleraren. Sommige studenten blijven met koptelefoon en laptop onverstoord zitten, terwijl naast hen studentenbesturen zich verzamelen en hoogleraren hun toga aantrekken.
Niet alleen professoren lopen mee, maar ook bestuurders en andere vertegenwoordigers van de universitaire gemeenschap sluiten aan. Voorop lopen de burgemeesters van de twee steden: Peter Heijkoop van Leiden en Jan van Zanen van Den Haag.
Eén academische gemeenschap
De terugkeer van het cortège is meer dan het herstellen van een oude traditie. De universiteit wil ermee zichtbaar maken dat zij één academische gemeenschap vormt in twee steden. Leiden en de universiteit zijn al eeuwen verbonden. De universiteit heeft de stad volgens burgemeester Heijkoop echt gevormd. Den Haag heeft op zijn beurt in de afgelopen dertig jaar een eigen plek binnen de universiteit gekregen.
Jan van Zanen
Van Zanen noemt het ‘ontzettend mooi’ dat de academische opening dit jaar in Den Haag plaatsvindt. “Den Haag draagt al dertig jaar bij aan de ontwikkeling van de universiteit. Dat maakt een mooie universiteit nog mooier.” De twee steden vullen elkaar volgens de burgemeesters aan. Leiden heeft bijvoorbeeld een sterke positie in de medische wetenschap. Den Haag sluit goed aan bij opleidingen en onderzoek rond bestuur, mensenrechten en internationaal beleid met haar overheid, internationale organisaties en ngo’s.
“Die dingen horen echt bij Den Haag”, zegt Van Zanen. “Je kan het allemaal in de omgeving van de stad aantreffen.”
Tegelijkertijd moeten de steden volgens de burgemeesters aandacht houden voor het welzijn van studenten. Ontmoeting en de mogelijkheid om hulp en ondersteuning te vinden zijn daarbij belangrijk. “Je maakt veel mee als student, let op elkaar”, zegt Heijkoop.
Groei smaakt naar meer
Luc Sels, voorzitter van het College van Bestuur van de Universiteit Leiden, ziet de Haagse vestiging nadrukkelijk als meer dan een tweede locatie. De universiteit is volgens hem in bijna dertig jaar uitgegroeid tot een ‘sterke academische gemeenschap’ met inmiddels zo’n 7000 studenten in Den Haag.
Die groei smaakt naar meer. Sels wil dat de zeven faculteiten meer onderwijs- en onderzoeksprogramma’s ontwikkelen die aansluiten bij het profiel van de stad, met thema’s als bestuur, internationaal recht, politiek en bestuurskunde. Op termijn ziet hij ruimte voor verdere groei naar 10.000 studenten in Den Haag.
Spanning tussen Den Haag en Leiden
Dat de ontwikkeling in Den Haag aanvankelijk voor enige spanning in Leiden zorgde, begrijpt Sels. Inmiddels ziet hij vooral trots en betrokkenheid. ‘Het zou veel erger zijn als men in Leiden zou zeggen: tja, doe maar.’ Dat beide steden de universiteit willen zien groeien en bloeien, noemt hij juist positief.
Ook de Haagse en Leidse studentenverenigingen werden volop betrokken bij de academische opening en liepen vooraan het cortège. Eva Tijman, voorzitter van de Haagse Kamer van Verenigingen (HKvV), is blij met de academische opening in de stad.
‘Erkenning voor Den Haag als studentenstad’
Tijman: “Het voelt echt als een stukje erkenning voor Den Haag als studentenstad. De gemeente, de onderwijsinstellingen en de verenigingen willen natuurlijk al heel lang dat Den Haag een echte studentenstad wordt.”
Hij benoemt dat de aanwezigheid van de studentenbesturen belangrijk is voor de zichtbaarheid van verenigingen in Den Haag. “Soms is het nog lastig om te realiseren voor studenten dat Den Haag ook verenigingen heeft en dat hier ook mensen in jasje-dasje lopen.”
De afgelopen twee jaar heeft de HKvV hard gewerkt aan het imago van Den Haag als studentenstad. “Wij fungeren eigenlijk als brug tussen de onderwijsinstellingen, de verenigingen en de gemeente. We proberen op die manier veel voor elkaar te krijgen en werken bijvoorbeeld aan studentenwelzijn.”
De groei van de Universiteit Leiden is merkbaar, voelen de twee bestuurders van de HKvV. “Er komen elk jaar meer studenten bij en de Spui Campus is natuurlijk ook dit jaar geopend”, vertelt Tijman. Naast die fysieke groei van de Universiteit Leiden in Den Haag, hoopt de HKvV ook dingen te leren van de studentencultuur uit Leiden en meer te kunnen samenwerken.
“En we willen een gelijkere positie krijgen in vergelijking met onze Leidse tegenhangers.” Dat is nu nog niet het geval, vindt ze. “Maar de opening van het academische jaar in Den Haag is een stapje in de goede richting.” In Amare staat een ander onderwerp centraal: kunstmatige intelligentie. Staatssecretaris Willemijn Aerdts verzorgt de openingslezing over AI.
Academische stoet
Met name de keuzes en verantwoordelijkheden die met de technologie gepaard gaan, komen terug in de lezing. Daarna gaan onderzoekers, docenten en een student met elkaar in gesprek over de kansen en dilemma’s voor onderwijs en onderzoek.
Met de bijeenkomst komen volgens de universiteit traditie en vernieuwing samen: een eeuwenoude academische stoet trekt door Den Haag, terwijl in Amare wordt gesproken over een technologie die de universiteit de komende jaren mede zal veranderen.
Demonstranten
Langs de route van het cortège verzamelden zich ook een aantal studenten van Leiden Scholars for Palestine (LSFP), een actiegroep die wil dat de universiteit banden breekt met de Israëlische instellingen. De kleine groep demonstranten stond met posters en spandoeken naast Amare. De studenten scandeerden leuzen, waarmee ze de universiteit beschuldigden dat ze bloed aan hun handen hebben.
Telefoon Redactie
071 - 5425160
